ConvaTec
Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej informacji zdrowotnej
Stosujemy się do
standardu HONcode
dla wiarygodnej
informacji zdrowotnej:
sprawdź tutaj.
Nota prawna  REJESTRACJA
Strona Główna O firmie Produkty i refundacja Dział pomocy Edukacja Strony WWW Mapa serwisu

Stomia i jej pielęgnacja
Złota Karta KonvaTec
Spotkajmy się
Troska
ConTact
Nasza Troska
Prawnik radzi
Porady chirurga
Porady pielęgniarskie
Porady rehabilitanta
Porady seksuologa
Porady ginekologa
Dietetyk radzi
Psycholog radzi
Porady kulinarne
Materialy edukacyjne
e-edukacja ConvaTec
Publikacje naukowe
Kącik medyczny
Rany i opatrunki
Wprowadzenie
Info ogolne
Kompleksowy Model Leczenia Ran
Info dla lekarzy
Doniesienia prasowe
Publikacje naukowe
info dla pacjentów
Konferencje i spotkania

Rehailitacja pacjentów z wyłonioną stomią. (cz.1)

Rehabilitacja to proces mający na celu zmniejszenie niedostosowania fizycznego, psychicznego, społecznego i zawodowego spowodowanego chorobą lub jej leczeniem. Pacjenci leczeni z powodu chorób jelit, szczególnie z powodu nowotworów jelita grubego, powinni uczestniczyć w różnych formach rehabilitacji. Poniżej przedstawione zostały ogólne informacje dotyczące rehabilitacji fizycznej, seksualnej i psychospołecznej.

Rehabilitacja fizyczna
U chorych leczonych z powodu nowotworu jelita grubego, którego konsekwencją jest wytworzenie sztucznego odbytu (stomii), rehabilitacja dzieli się na dwa okresy: przed- i pooperacyjny.

    Postępowanie przed zabiegiem operacyjnym powinno obejmować:
  • działania edukacyjne polegające na uświadomieniu, czym jest stomia i jak z nią żyć. Ważne jest także, aby już na tym etapie pacjent był przekonany o celowości późniejszej rehabilitacji pooperacyjnej. Im więcej pacjent się nauczy przed operacją, tym łatwiejsza będzie współpraca po zabiegu. W edukacji pomocne są różnego rodzaju instrukcje, informatory, broszury, filmy, konsultacje z fizjoterapeutą, a niekiedy z psychologiem;
  • naukę ćwiczeń, które zapobiegają powikłaniom ze strony układu oddechowego oraz mają znaczenie przeciwzakrzepowe;
  • naukę oddychania torem piersiowym, z ochroną miejsca, w którym nastąpiło cięcie chirurgiczne;
  • naukę skutecznego odksztuszania i kaszlu, z asekuracją dłońmi okolicy operacyjnej. W celu poprawy odksztuszania zalecane jest również częste oklepywanie klatki piersiowej i pleców.
    W okresie pooperacyjnym rehabilitacja fizyczna powinna skupić się na:
  • ćwiczeniach oddechowych - wprowadzanych jak najwcześniej po operacji. Jako sprzęt pomocniczy mogą posłużyć butelka z wodą albo zestawy do oddychania „Triflo”;
  • profilaktyce przeciwzakrzepowej - wystąpieniu zakrzepów w obrębie żył głębokich kończyn dolnych. Sprzyja temu bezruch, otyłość oraz skłonność osobnicza do zapalenia żył. Dlatego też profilaktykę przeciw-zakrzepową wprowadza się już w pierwszej dobie po operacji. Obejmuje ona wysokie ułożenie kończyn dolnych, ćwiczenia mięśni nóg oraz bandażowanie nóg w czasie unieruchomienia (leżenia) pacjenta;
  • nauce właściwych pozycji ułożeniowych i pionizacji - należy dążyć do jak najszybszego uruchomienia, stopniowo wprowadzając samoobsługę i zmiany pozycji w leżeniu. Pionizację najlepiej rozpocząć w drugiej-trzeciej dobie po zabiegu wyłonienia stomii, zawsze po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Początkowo należy prosić o asekurację lub korzystać ze sprzętu pomocniczego (balkoniki, podpórki dwukołowe);
  • we wczesnym okresie pooperacyjnym nie prowadzi się ćwiczeń wymagających dużego napięcia w obrębie tłoczni brzusznej. Pacjenci po zabiegach na jamie brzusznej nie powinni używać drabinek podczas przechodzenia z pozycji siedzącej do siadu na łóżku. W późniejszym okresie rehabilitacji, w warunkach domowych, zaleca się do spania wałek pod nogi i chodzenie w lekko pochylonej pozycji. Powrót do pozycji w pełni wyprostowanej powinien nastąpić około czwartego-piątego tygodnia po operacji;
  • w proces szeroko pojętej rehabilitacji wchodzi również nauka czynności higienicznych i pielęgnacji - w zależności od rodzaju przetoki. Proces ten powinien spowodować to, że pacjent wychodzący ze szpitala będzie samodzielnie zakładał worek stomijny, bez pomocy ze strony otoczenia.

Po zakończeniu okresu pooperacyjnego i czasu rekonwalescencji każdy z pacjentów powinien wrócić do takiej formy aktywności fizycznej, jaka była mu bliska przed leczeniem.
Pacjenci, u których została wyłoniona kolo-stomia, mogą uczyć się ćwiczeń wzmacniających tłocznię brzuszną i mięśnie krocza, co może pomóc w kontrolowanym wydalaniu kału. Bardzo wskazane są również ćwiczenia ogólnokondycyjne, które, aby osiągnąć zamierzony cel, należy wykonywać systematycznie. Tylko rzetelna i systematyczna praca może bowiem przynieść poprawę stanu fizycznego, a co za tym idzie, również psychicznego. Ćwiczenia powinny być prowadzone pod kontrolą doświadczonego fizjoterapeuty.
Po rehabilitacji, nauce ćwiczeń i ich wykonywania pojawia się pytanie „co dalej”? W późniejszym okresie można korzystać z każdej formy aktywności, która jest źródłem zadowolenia i satysfakcji. Należy jedynie unikać aktywności i sportów związanych z dźwiganiem ciężarów. Czynność ta u osób po operacji wyłonienia stomii może zwiększać ryzyko powstania przepukliny.

Rehabilitacja seksualna
Zaburzenia seksualne u chorych ze stomią mogą być wywołane zarówno czynnikami psychicznymi, jak i somatycznymi. Leczenie tych zaburzeń zależy od czynników je wywołujących. Pojawienie się zaburzeń seksualnych u chorych ze stomią może być związane z zabiegiem operacyjnym lub z dalszą terapią choroby pod-stawowej (np. chemio- lub radioterapią). Jednak duża część dysfunkcji seksualnych nie jest związana z samym zabiegiem operacyjnym lub leczeniem. Stres związany z procesem diagnozowania i informacją o konieczności wyłonienia sztucznego odbytu również może być ważnym czynnikiem wpływającym na powstanie zaburzeń. Pogorszona samoocena, wywołująca lęk przed brakiem akceptacji ze strony partnera, to najczęściej spotykana psychologiczna przyczyna unikania kontaktów seksualnych i obniżenia popędu płciowego. W większości przypadków wystarczającą terapią jest rozmowa i wyjaśnienie problemów w obecności kompetentnych osób.
Stomia nie jest przeciwwskazaniem do aktywności seksualnej. Prokreacja i rodzicielstwo są możliwe, jednak kobieta, która posiada stomię, wymaga szczególnej opieki ze strony doświadczonego lekarza prowadzącego.

Rehabilitacja psychospołeczna
Leczenie operacyjne zakończone wytworzeniem sztucznego odbytu należy do najbardziej obciążających psychicznie. Pacjent wychodzący ze szpitala jest często sprawny fizycznie, a mimo to niezdolny do radzenia sobie samodzielnie w swoim otoczeniu.
Obok podstawowego problemu związanego z lękiem z powodu choroby i leczenia, mogą pojawić się kłopoty z adaptacją do zmian zachodzących w ciele oraz sytuacji życiowej chorego. Z wielu badań dotyczących akceptacji i adaptacji pacjentów do stomii wynika, że naruszenie fizyczności ma swoje negatywne odbicie w samoocenie i samoakceptacji. Dotyczy to nie tylko sfery sprawności czy wyglądu chorego. Pacjenci ze stomią gorzej oceniają swoje możliwości społeczne oraz funkcjonowanie w wielu sferach życia społecznego i osobistego. Dlatego też bardzo ważne są odpowiednie wsparcie, rzetelna informacja i pomoc (szczególnie rodziny i najbliższych) na każdym etapie leczenia i rekonwalescencji.
Bardzo duże znaczenie mają tu grupy wsparcia - towarzystwa i kluby stomijne. W interesie samych pacjentów jest organizowanie się w grupy, w których uczestnicy dzięki podobnym problemom mogą wzajemnie nieść sobie pomoc i zrozumienie.
Ważna jest także możliwość odreagowywania - rekonwalescenci nie powinni obawiać się rozmowy o nurtujących ich problemach zarówno z bliskimi, jak i personelem medycznym. Często może się zdarzyć, że nie otrzymają oni oczekiwanej pomocy. Nie powinni jednak się tym irytować, obrażać na cały świat i rezygnować z poszukiwania wsparcia. Choroba nie może oznaczać wycofania się z życia. Pacjenci muszą umieć znaleźć wśród bliskich i znajomych tych, na których mogą naprawdę polegać. Rekonwalescenci, którzy obawiają się korzystać z pomocy swoich przyjaciół, powinni zastanowić się nad odwrotną sytuacją - czy zostawiliby kogoś bliskiego czy znajomego z podobnym problemem? Na pewno nie. Dlatego powinni korzystać z pomocy, a nie jej unikać.

 
 
copyright © ConvaTec Polska Sp. z o.o. 2002-2010
Data ostatniej aktualizacji: 25 października 2010
Nota prawna
Webmaster